Nikos Chadzinikolau

(01.10.1935 – 06.11.2009) – wybitny poeta, tłumacz, historyk literatury, urodził się w Grecji w 1935 roku. Do Polski przyjechał
mając lat 15. Jego rodowód wywodzi się z Delf. Ukończył studia filologiczne, pracował w szkolnictwie 30 lat. Doktor nauk humanistycznych (pracownik naukowy Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu). Obywatel polski i grecki. Przetłumaczył utwory 538 autorów greckich na język polski i 130 autorów polskich na język grecki.

Opublikował ponad 100 książek, w tym przeszło 35 tomów poezji (m.in. Barwy czasu, Exodus, Słoneczny żal, Bez maski, W magii światła, Galop światła (2000), Aforyzmy i Haiku (2 wyd.), dwie powieści, Literaturę nowogrecką 1453-1983 (PWN 1986, praca naukowa, pierwsza historia literatury greckiej w dziejach Polski), Mity greckie (3 wyd.).

Inicjator i redaktor Białej i Kolorowej Serii Poetyckiej Poeticon (225 tomów poezji polskiej i obcej), inicjator i organizator trzydziestu Międzynarodowych Listopadów Poetyckich, inicjator i współorganizator Międzynarodowych Festiwali Poetyckich w Grecji (Chalkida-Eubea, Delfy, Ateny), opiekun młodych poetów. Honorowy obywatel miasta Chalkida (Grecja 2002), Poznania, Leszna, Gniezna, Piły, Konina. Laureat nagrody Ministra Kultury, im. J. Kasprowicza, im. Wł.Reymonta, im. Bohaterów Warszawy, Ministra Oświaty, Funduszu Literatury, otrzymał Złoty Krzyż Zasługi, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2002), Zasłużony dla Kultury Polskiej, Złoty Medal Aleksandra Wielkiego, Złotą Lirę Orfeusza, Laur Akropolu. W 1997 roku przez International Biographical Center of Cambridge został Międzynarodowym Człowiekiem Roku. W 2000 otrzymał Order Uśmiechu (UNICEF). W lutym 2002 uhonorowany jako pierwszy pisarz polski Złotym Medalem Amerykańskiego Instytutu Kultury Polskiej w Miami (USA) za promowanie kultury polskiej w Grecji i greckiej w Polsce. Założył Towarzystwo Przyjaźni Grecko-Polskiej i Polsko-Greckiej, promował wokalistów Paulosa Raptisa i Eleni,a także pisał dla nich teksty (m.in.: Akropolis adieu), był konsultantem opery M.Theodorakisa Elektra oraz musicali Zorba. Promował polskie zespoły folklorystyczne w Grecji. Z wielkim powodzeniem wydał w Grecji Baśnie polskie oraz wybory poezji noblistów – W. Szymborskiej i Cz. Miłosza. Na język polski przełożył m.in. światowy bestseller Nikosa Kazantzakisa Grek Zorba (9 wyd.), Bajki Ezopa (2 wyd.), Aforyzmy Greków (4 wyd.), Erotyki Safony (4 wyd.), dramaty Sofoklesa – Antygonę (5 wyd.), Elektrę i Króla Edypa (3 wyd.). Szczytowym osiągnięciem jego wieloletniej pracy translatorskiej jest pierwszy w dziejach Polski przekład z języka starogreckiego Iliady (2 wyd) i Odysei Homera. Zachował w nich sens oryginału i precyzję myślowo-językową, trafnie oddał epitety, określenia i słowa złożone tak charakterystyczne dla Homera i języka greckiego, rytmiczność, melodyjność, metrum wiersza białego (typowy dla całej literatury starogreckiej) oraz heksametr, który waha się od 12 do 17 sylab. Uczciwie, rzetelnie i trafnie oddał językiem współczesnym i poetyckim złożoność myśli i uczuć pierwowzoru. Wraz z pojawieniem się Nikosa Chadzinikolau nastała nowa era dla literatury starogreckiej i nowogreckiej w Polsce. Ten godny i najbardziej predestynowany Greko-Polak był genialnym translatorem i mistrzem w magii słowa i języka.  Niestety zmarł zmagając się z ciężką chorobą 6 listopada 2009 roku w Poznaniu.

„Szczęśliwe kraje, Polska i Grecja, że mają takiego ambasadora”

(Melina Merkuri – Minister Kultury i Sztuki Grecji).

„Nie przypominam, by kiedykolwiek poeta grecki na obczyźnie osiągnął takie szczyty maestrii poetyckiej co Nikos Chadzinikolau. To twórca finezyjnych obrazów, bogatej metaforyki, harmonii myślowidzenia. Wizjoner!”

(Odisseas Elitis, Nobel 1979).

„Tak jak my daliśmy Anglii Conrada, jak Anglia dała Grecji Byrona, tak Grecja dała Polsce Nikosa Chadzinikolau”

(Leszek Żuliński)

„Przekłady Nikosa Chadzinikolau są kongenialne – to prawdziwa uczta duchowa i intelektualna”

(prof. Oktawiusz Jurewicz)

„Od Nikosa Chadzinikolau rozpoczęła się Wiosna Grecka w Polsce”

(prof. Aleksander Krawczuk)

Tomiki poezji

Powieści

Inne

(przekłady, bajki i mity autorskie, sztuki teatralne, eseistyka)

Filmy

Galeria

Visual Portfolio, Posts & Image Gallery for WordPress